هري پاتر و جي کي رولينگ ديگر در دنياي ادبيات امروز نام هايي شهره اند که نمي توان بي تفاوت از کنارشان گذشت.
هري پاتر شخصيتي خلق شده در دنياي جادو و جادوگران و پا به دنياي ادبيات و سينما گذاشته، نمادي از خواسته هاي دروني و حتي تاريخي جوان امروز در جهان است و جي کي رولينگ حداقل به عنوان يکي از پولدارترين زنان نويسنده، آدم هاي جالبي به نظر مي رسند.
خيل مشتاقان جهاني و ايراني خانم نويسنده و قهرمان جوانش بي شک نشان از رويدادي بزرگ در جهان است که مخاطبان داستان هاي فانتزي نيز از آن بي بهره نبوده اند.
اين واقعه ادبي به قدري جالب شده که ناشر و نويسنده يک روز را براي رونمايي کتاب در سراسر  جهان در نظر مي گيرند و از اين رهگذر نيز تبليغات عظيمي براي کتاب خود به راه مي اندازند.
به هر حال، هري پاتر پديده اي در دنياي ادبيات تخيلي به شمار مي رود، چه طرفدار آن باشيم و چه از آن بدمان بيايد، اين واقعيت انکار ناپذير است.
امروز 21 جولاي روزي است که فروش کتاب هفتم هري پاتر در جهان آغاز شد.
شايد نه به همين مناسبت و شايد به مناسبت علاقه وافر ايراني ها به اين کتاب در نشستي کاملاً دوستانه  با مترجم هري پاتر در ايران يعني خانم ويدا اسلاميه گفتگو کرديم.
ويدا اسلاميه روز ششم مرداد (28 جولاي) به دنيا آمده است که از قضاي روزگار روز تولد خود هري پاتر و خانم نويسنده است.
به گزارش خبرنگار ما در اين نشست ويدا اسلاميه مترجم مجموعه آثار هري پاتر، نوشته جي کي رولينگ، در ابتداي اين جلسه در پاسخ به سوال خبرنگار ما که از وضعيت ترجمه آثار کودک و نوجوان پرسيد گفت: ترجمه کتاب کودک و نوجوان نسبت به چند سال گذشته پيشرفت خوبي داشته است، زماني که من شروع به ترجمه کردم اين، کتاب ها اندک بود و کتاب هاي موجود، اکثراً تجديد چاپ کتاب هاي گذشته بودند يا اينکه با ترجمه هاي جديد چاپ شده بودند، اما الان بسياري از مجموعه هاي مطرح دنيا در ايران ترجمه شده و به نظر من نسبت به گذشته وضعيت بهتري پيدا کرده است.
پرسش ديگر درباره داستان هاي فانتزي و نياز نوجوانان ما به اين داستان ها بود و مترجم هري پاتر در اين زمينه گفت: نياز نوجوانان به طور عمده در سراسر دنيا شکل واحدي دارد که البته وقتي به فرهنگ ايراني مي رسيم کتاب هايي که نويسندگان ايراني مي نويسند بهتر مي تواند نيازهاي نوجوانان را مرتفع کند، اما در زمينه کتاب هايي که در سطح بين المللي مطرح و ترجمه مي شوند بايد بخشي را در نظر گرفت که مربوط به نيازهاي مشترک است و بخصوص مجموعه هري پاتر به عقيده من توانسته اتحادي را از لحاظ ذهني ميان بسياري از نوجوانان دنيا بوجود بياورد.
پرسش ديگري که مطرح شد درباره نزديکي فضاي داستان هاي افسانه با دنياي کودکي و ارتباط نوجوانان با داستان ها فانتزي و به نوعي افسانه مدرن بود، مترجم کتاب هاي هري پاتر در اين باره گفت: داستان هري پاتر آغازي در يک نوع روش داستان نويسي است، روشي در ادبيات که در آن از عناصر فانتزي و تخيلي (مثل جن و پري و ...) استفاده مي شود، هر چند که قبلاً هم استفاده شده بود. چيز جديدي نبود و به نوعي فقط ارائه روايتي تجديد شده، از اين عناصر فانتزي خيلي از نويسندگان غربي استفاده کردند و آثاري که از آن ها ترجمه شده است هم مورد استقبال قرار گرفته است.
اسلاميه درباره ويژگي هاي آثار مناسب نوجوانان گفت: اين داستان ها بايد ويژگي ها و عناصر زيادي داشته باشد، مثل جذابيت، پايبندي به اصول فرهنگي مطرح شده در يک کشور، زبان رسا و همراه با اختصار اگر بنا است در سطح بين المللي مطرح شود بايد از عناصر مشترک ميان ملت ها استفاده شود، اين ها عناصري هستند که براي مردم دنيا اهميت دارند و مهم اند و اين مهترين و اصلي ترين ويژگي ادبيات نوجوانان است.
اسلاميه درباره تعامل ميان مترجم و مخاطب افزود: از آنجايي که خيلي از عناصر فرهنگي ممکن است، براي خواننده غير آشنا با فرهنگ نويسنده جذابيت نداشته و قابل درک نباشد مي بايد معادل آن عناصر را در فرهنگ خود بيابد و آن را به صورتي قابل درک و جذاب به مخاطب خود ارائه کند.
وي درباره تجربه هاي مشابه در ترجمه هري پاتر گفت: خيلي به من انتقاد شد که "شما هري پاتر را بيش از حد ايراني کرده ايد و وقتي آن را مي خوانيم حس مي کنيم، يک نويسنده ايراني آن را نوشته است" آنها فکر مي کنند من از خودم نوشته ام در حالي که ابداً اين طور نيست.
من تمام سعي و تلاشم اين بوده است که داستان را با فرهنگ خودمان مطابق کنم تا براي خواننده جذابيت داشته باشد، خانم رولينگ در بخش هايي از کتاب ضرب المثل هايي ساخته است که در فرهنگ انگليسي هم نبوده در آن جا من بايد معادل ضرب المثلي را که خانم رولينگ ساخته پيدا مي کردم و مي نوشتم، يعني بايد يک کار اساسي مي کردم نه اينکه اولين چيزي را که به ذهنم مي رسيد، مي نوشتم. من به عنوان يک مترجم ياد گرفته ام که امانت دار باشم و آرزوي قلبي من اين است که بتوانم همان مطالبي را که موجود در کتاب را ترجمه کنم و دستي در آن نبرم و يقين داشته باشيد، اگر بخش هايي از کتاب تغيير کرده از اراده من خارج بوده، اگر من مي خواستم به ميل خودم به متن وفادار باشم کتاب مجوز انتشار نمي گرفت. البته اين به معني بازنويسي نبوده است. مثلاً انگليسي ها مي گويند کاتوليک تر از پاپ من اگر اين را بنويسم خيانت کرده ام چون معادل آن را در فارسي داريم و کاسه داغ تر از آتش، اگر من معادل مناسب را پيدا کنم، امانت دار بوده ام، هم به فرهنگ و زبان خودم هم به متن.
اسلاميه درباره انگيزه اش از ترجمه مجموعه هري پاتر گفت: مثل بقيه کتاب ها، اين کتاب هم به من پيشنهاد شد و وقتي خواندم جذب مطالب و شيوه روايت داستان شدم و به نظرم براي نوجوانان هم جذاب مي آمد، براي همين شروع کردم به کار کردن، سعي کردم با ترجمه ايي خوب سايرين را در لذت خواندن اين کتاب سهيم کنم.
وي به وجه تمايز هري پاتر با ساير مجموعه هاي کودک و نوجوان هم اشاره کرد و گفت: هر نسلي از ادبيات خودش را دارد و وقتي مطلبي با همان ادبيات ارائه شود مخاطب بيشتري پيدا مي کند اين مساله ايي طبيعي است و خانم رولينگ هم همين کار را کرده يعني دنياي امروزي و دنياي تخيلي را در موازات هم با ادبيات نسل امروز در داستانش ارائه کرده است.
دليل ديگر اين است که در مدرسه جادوگري "هاگوارتر" که بيشتر داستان در آن اتفاق مي افتد، دانش آموزاني از سراسر جهان حضور دارند و بچه هاي همه کشورها احساس مي کنند، نماينده اي در آن مدرسه دارند و استفاده از اسطوره بسياري از کشورها و ملت ها و حتي ايران هم دليل ديگر است، و نکته ديگر هيجان و طنزي است که تا پيش از اينکه فضاي کتاب به خاطر بازگشت شخصيت منفي رو به تاريکي مطلق برود، تاثير گذار بوده است.
در پرسش بعدي خبرنگار پانا از فروش سراسري کتاب در جهان و اينکه مترجم کتاب آخر را دريافت کرده است، پرسيد و اسلاميه گفت: نه من کتاب را نگرفته ام کتاب هفتم به زبان اصلي به طور همزمان در سراسر دنيا ساعت 30/2 بامداد شنبه 30 تيرماه توزيع مي شود و من هم همان روز کتاب را دريافت مي کنم و شروع به ترجمه مي کنم. اينکه ترجمه کتاب با کتاب هم زمان منتشر شود، شدني نيست چون نويسنده نسبت به چاپ کتابش حساسيت دارد.
وي درباره تغيير احتمالي نام کتاب توضيح داد: الان نمي شود گفت، من بايد کتاب را کامل بخوانم داستان را حس کنم بعد با توجه به متن داستان معادل نام کتاب را پيدا کنم مثل کتاب محفل ققنوس تا زماني که کتاب را نخوانده بودم محال بود کلمه محفل به ذهنم برسد.
مترجم هري پاتر درباره کتاب هاي جانبي که در خصوص هري پاتر منتشر شده گفت: اين کتاب ها به نوعي کتاب مرجع هستند و به جذابيت داستان کمک مي کنند و اگر نويسنده مي خواست که اين مطالب را در لابه لاي داستان ارائه کند، حجم کتاب ها چند برابر مي شد، اين کتاب ها مي تواند براي درک خواننده بسيار مفيد باشد.
اسلاميه درباره پيام مجموعه هري پاتر گفت: علاوه بر هيجاني که در داستان هست مسائل ديگري هم مطرح مي شود، اصول اخلاقي و مسائلي که در زندگي همه ما هست از اين طريق نويسنده بدون اينکه بخواهد نصيحتي کند در لابه لاي داستان حرف هايش را مي زند و ارزش هاي اخلاقي و انساني را به آن شيوه که مد نظرش است به مخاطب القا مي کند.
وي درباره جنبه تجاري اثر به خاطر سريالي شدنش گفت: چون از ابتدا نويسنده در نظر داشته که کتاب هفت جلد باشد و با اين که بچه ها سراسر دنيا از او خواسته اند که باز هم اين مجموعه را ادامه دهد. اما قبول نکرده پس نمي تواند جنبه تجاري داشته باشد به همين دليل است که کار هنوز جذاب مانده و مي بينيد هر چه داستان جلوتر مي رود پخته تر و بهتر مي شود در عين اينکه روان بودن خود را حفظ کرده است.
اسلاميه درباره سختي کار مترجم و معادل سازي وردهاي جادوگري در جلد چهارم کتاب گفت: کار سخت نبود، اما چون زبان نويسنده از يک سو روان و سوي ديگر فني است، سعي کردم با امانت داري نزديک ترين حس را به خواننده منتقل کنم. کتاب چهارم اولين کتاب بود که ترجمه کردم.
ترجمه مجموعه هري پاتر در سه کتاب اول بدون محدوده زماني کار انجام مي شود، اما در سه کتاب بعدي با توجه به اينکه هري پاتر کاملاً شناخته شده بود و ناشران و مترجمان ديگري هم وارد شده بودند، بايد  کار را سريع و با کيفيت انجام مي داديم. من در موقع ترجمه کتاب چهارم  فکر کردم شايد براي خوانندگان ايراني ترجمه وردها به زبان فارسي جالب باشد ولي بعداً ديدم که زياد مورد پسند واقع نشد و خوانندگان تلفظ لاتين وردها را با کلمات فارسي ترجيح مي دهند.
اسلاميه درباره تأثير بيشتر فيلم هري پاتر يا کتابش گفت: فکر مي کنم کتاب موثر تر بوده است. چون کساني که کتاب را نخوانده و فيلم را ديده بودند به سراغ کتاب آمدند تا جزييات بيشتري دستگيرشان شود.
وي درباره ارتباط اساطير ايراني و ترجمه هري پاتر گفت: ارائه فرهنگ و اساطير و افسانه هاي کشورهاي ديگر نفي اساطير خودمان نيست، من براي آشنايي مخاطب ايراني اثري را از فرهنگ ديگر ترجمه مي کنم ولي هرگز اساطير خودمان را نفي نمي کنم، نويسندگان ما بايد اساطير ايراني را به گونه اي معرفي کنند تا براي خواننده ايراني جذابيت داشته باشد.
ويدا اسلاميه مترجم هري پاتر درباره ترجمه هاي ديگرش گفت: کتابي که الان در دست ترجمه دارم، مجموعه ايي به نام پندارگون نوشته دي. جي. مک گي است، که به نظر من داستان قوي تري نسبت به هري پاتر دارد، من وقتي هري پاتر را خواندم مجذوب آن شدم، اما با خواندن پندراگون متحير شدم و فکر مي کنم با استقبال خوبي از سوي مخاطبان نيز مواجه شود.
اين نشست روز چهارشنبه 27 تيرماه در محل خبرگزاري پانا با حضور ويدا اسلاميه مترجم مجموعه هري پاتر در آستانه انتشار و فروش جهاني هفتمين و آخرين کتاب از اين مجموعه برگزار شد.